Jan Matejko (1838-1893)

"Zabicie Wapowskiego w trakcie koronacji Henryka Walezego"

olej na płótnie, 132 x 101 cm


Publiczny pokaz obrazu: Zamek Królewski na Wawelu, Sień Bitwy pod Orszą ( II piętro Reprezentacyjnych Komnat Królewskich )

9 - 22 stycznia 2012

Highslide JS
Jan Matejko (1838-1893)
"Zabicie Wapowskiego w czasie koronacji
Henryka Walezego"


Highslide JS
Jan Matejko (1838-1893)
"Zabicie Wapowskiego w czasie koronacji
Henryka Walezego"


Highslide JS
Jan Matejko (1838-1893)
"Zabicie Wapowskiego w czasie koronacji
Henryka Walezego"


Highslide JS
Jan Matejko (1838-1893)
"Zabicie Wapowskiego w czasie koronacji
Henryka Walezego"


Highslide JS
Jan Matejko (1838-1893)
"Zabicie Wapowskiego w czasie koronacji
Henryka Walezego"

Obraz Jana Matejki "Zabicie Wapowskiego w czasie koronacji Henryka Walezego", od lat uznawany za zaginiony, został odnaleziony przez Salon Antyków Connaisseur i sprowadzony do Krakowa. Od 9 bm. przez dwa tygodnie prezentowany będzie na Wawelu. Krakowski Salon Antyków Connaisseur dokonał tego sensacyjnego odkrycia w Ameryce Południowej, gdzie obraz znajdował się w prywatnej kolekcji. Szczegóły pozostają na razie tajemnicą handlową. Po zakończeniu pokazu przywrócone dzieło Matejki zostanie wystawione na sprzedaż.

Obraz pozostający przez blisko 150 lat w prywatnych rękach jest w dobrym stanie, oprawiony w dawne ramy, które otrzymał pod nadzorem Matejki. Poddanie dzieła zabiegom konserwatorskim w cenionej pracowni na Wawelu przywróciło mu dawny blask, nie ujmując wieku.

Matejko ukończył obraz w 1861 roku, po czym był on wystawiony w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, a w 1862 w warszawskiej Zachęcie, kiedy to został zakupiony od artysty. W 1883 roku był jednym z dzieł pokazywanych na wystawie jubileuszowej Matejki na Wawelu. Ostatnia dotąd publiczna prezentacja "Zabicia Wapowskiego", użyczonego przez ówczesnego właściciela, miała miejsce w roku 1894 podczas Wystawy Krajowej we Lwowie. Na dużej wystawie w warszawskiej Zachęcie, w 1938 roku, pokazano już tylko szkic olejny i trzy z wielu szkiców rysunkowych do obrazu, do którego młody Matejko przygotowywał się z ogromną starannością.

Wyjątkowość "Zabicia Wapowskiego podczas koronacji Henryka Walezego" polega na tym, że jest pierwszą wielopostaciową kompozycją Matejki. Osoby dramatu rozmieszczone są w kilku planach, a każda z nich obdarzona przez artystę emocjami. Tematem obrazu jest znane z historii i z literatury krwawe wydarzenie na dziedzińcu wawelskim w roku 1574. Podczas turnieju uświetniającego uroczystości koronacyjne Henryka Walezego kopię zatknietą przez Samuela Zborowskiego podjął dworzanin kasztelana wojnickiego, Jana Tęczyńskiego. Zborowski, sobiepan i awanturnik, ale pochodzący z wysokiego rodu, uznał to za obrazę tak dużą, że zaatakował kasztelana Tęczyńskiego śmiertelnie raniąc kasztelana przemyskiego, Andrzeja Wapowskiego usiłującego zapobiec burdzie.

Matejko przedstawił w swoim obrazie scenę, w której dogorywającego (lub martwego już) Wapowskiego świadkowie wydarzenia wnieśli na wawelskie komnaty domagając się od króla sprawiedliwości. Zabójstwo szlachcica było surowo ścigane przez prawo, a wydobycie broni w obliczu króla stanowiło zbrodnię przeciw majestatowi karaną gardłem. O prawo upomina się centralnie usytuowany kasztelan Tęczyński. Zakłopotanie Henryka Walezego wskazuje, że słaby, uwikłany w elekcyjne komeraże ze Zborowskimi, król nie będzie w stanie prawa wyegzekwować, gdy dotyka ono przedstawiciela możnego rodu. Scenę umieszczoną w komnacie wawelskiej cechuje zagęszczenie, stłoczenie, które podkreślać będzie siłę wyrazu również późniejszych płócien historycznych Matejki.




Dodatkowe informacje:

1. "Pierwszy od ponad 100 lat pokaz obrazu Jana Matejki" [Zamek Królewski na Wawelu]

2. "Zaginiony obraz Jana Matejki odnaleziony za oceanem" [dziennikpolski24.pl]

3. Po raz pierwszy od 100 lat pokazano obraz Matejki [rmf24.pl]

4. Na Wawelu pierwszy od ponad 100 lat pokaz obrazu Matejki "Zabicie Wapowskiego" [onet.pl]

5. Pokaz obrazu Matejki "Zabicie Wapowskiego" - materiał filmowy TVP [tvp.pl]

6. Jan Matejko w Muzeum Śląskim [muzeumslaskie.pl]



Informacje na temat sprzedaży obrazu na aukcji w czerwcu 2017:

7. "Padł rekord na polskim rynku sztuki" [Onet.pl]

8. "Obraz Matejki sprzedany za rekordową kwotę" [Fakt.pl]


       
CONNAISSEUR Kraków, Salon Dzieł Sztuki, Rynek Główny 7, Kraków
Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie całości lub części dokumentu dozwolone pod warunkiem podania źródła