Highslide JS
Tadeusz KUNTZE (1727-1793)
"Śmierć Priama"

Tadeusz Kuntze (1727-1793)

"Śmierć Priama"

olej na płótnie, 99 x 136 cm


Publiczny pokaz obrazu: 12 listopada 2012, godzina 11.00,
Zamek Królewski na Wawelu, sala Merliniego
(I piętro, wejście schodami Senatorskimi)

Informacje praktyczne na temat zwiedzania: TUTAJ [wawel.krakow.pl]





Highslide JS
Tadeusz KUNTZE (1727-1793)"Śmierć Priama"

na zdjęciu: Konstanty Węgrzyn, Maciej Jakubowski




Highslide JS
Tadeusz KUNTZE (1727-1793)"Śmierć Priama"

na zdjęciu: prof. Jan Ostrowski, Konstanty Węgrzyn




Highslide JS
Tadeusz KUNTZE (1727-1793)"Śmierć Priama"

na zdjęciu: Jerzy Petrus, prof. Jan Ostrowski, Maciej Jakubowski, Konstanty Węgrzyn




Highslide JS



Tadeusz KUNTZE (1727-1793)"Śmierć Priama"

na zdjęciu: Jerzy Petrus, Maciej Jakubowski, prof. Jan Ostrowski
Highslide JS
Tadeusz KUNTZE (1727-1793)"Śmierć Priama"

na zdjęciu: prof. Jan Ostrowski, Jerzy Petrus, Konstanty Węgrzyn, Maciej Jakubowski


Z radością informujemy, że po wielomiesięcznych poszukiwaniach i staraniach nasz Salon sprowadził do Polski unikatowe dzieło XVIII-wiecznego malarstwa - obraz „Śmierć Priama" autorstwa Tadeusza Kuntze (1727-1793). Dzięki doskonałej współpracy z Zamkiem Królewskim na Wawelu oraz wsparciu finansowym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego obraz wzbogaci zbiory sztuki na Wawelu. Zakup ten uznawany jest przez krakowskich muzealników jednym z najcenniejszych nabytków polskiego muzealnictwa w zakresie malarstwa w obecnym stuleciu.

Kuntze był artystą wybitnym, w XVIII wieku jednym z niewielu Polaków, którego twórczość osiągnęła wysoki zachodnioeuropejski poziom. W ciągu kilku pierwszych lat pobytu w Rzymie szybko opanował najlepsze zdobycze tamtejszego malarstwa. Rozpoczynał od akademizmu, stylu klasycyzującego, by następnie wkroczyć w panujące wtedy rokoko. W obrazie należącym do wczesnego okresu twórczości artysty przedstawił on w sposób mistrzowski dramatyczną scenę napadu i zabicia przez Neoptolemosa, syna Achillesa, króla Troi Priama, przed ołtarzem bogów, opartą na „Iliadzie" Homera. Jest to jedno z trzech najpiękniejszych dzieł Kuntzego o tematyce niereligijnej w polskich zbiorach (obok „Fortuny" i „Obfitości" w Muzeum Narodowym w Warszawie), dzieł, w których najpełniej ujawnił swój wysoki kunszt malarski.

Obraz olejny, na płótnie, o wymiarach 99 x 136 cm, poddany był we Włoszech w ostatnim czasie konserwacji, jest więc obecnie w bardzo dobrym stanie. Przed zakupem dzieła jego tytuł był określany jako "Scena antyczna", temat nie był więc znany. Na krótko przed dotarciem na Wawel treść kompozycji odczytała mgr Aneta Giebuta z Zamku Królewskiego, stwierdzając, że przedstawione tu zostało zabicie króla Troi, obraz więc uzyskał tytuł "Śmierć Priama". Pełna grozy scena rozgrywa się w zdobytej właśnie przez Achajów Troi, na tarasie przed pałacem królewskim. Pośrodku kompozycji mężczyzna w skórzanej zbroi, z hełmem na głowie, niewątpliwie Neoptolemos, syn Achillesa, jeden z najokrutniejszych uczestników wojny trojańskiej, chwyciwszy Priama za włosy kieruje weń miecz, by zadać śmiertelny cios. Przed sędziwym władcą Troi, w monarszych szatach, leżą zdegradowane insygnia władzy – korona i berło oraz włócznia. W prawej części kompozycji, przy tronie, ukazana przestraszona, lekko cofnięta królowa Hekuba, z diademem królewskim na głowie, za nią widoczna druga niewiasta. W prawym narożniku, przed postumentem z kamiennym wazonem, widzimy troje tulących się do siebie dzieci. Po przeciwnej stronie leży na tarasie martwa młoda kobieta, zapewne Poliksena, córka Priama, branka i kochanka Achillesa, która po jego śmierci powróciła do ojca. Za nią ukazane są trzy niewiasty i skaczący w kierunku zabójcy czarny pies. Jedna z kobiet zanosi modły do umieszczonego na postumencie posągu Zeusa, siedzącego na orle, za którym chowa się chłopiec. W głębi dostrzegamy grupki walczących. Z prawej strony kompozycji ukazany jest fronton królewskiej rezydencji, z kolumnami; na belkowaniu, pośrodku, dostrzegamy łucznika z napiętą strzałą - mało dostrzegalny motyw kompozycyjny, świadczący o przemyśleniu przez artystę kompozycji w najdrobniejszych szczegółach. W tle posągu Zeusa widoczne wielkie drzewo, w oddali płonąca Troja.

Swój autograf artysta umieścił na obrzeżu leżącej tarczy. Podobnie podpisane są dwa obrazy alegoryczne pędzla Kuntzego, wykonane dwa lata wcześniej – "Sztuka i Fortuna", znajdujące się dziś w Muzeum Narodowym w Warszawie (z kolekcji Stanisława Augusta Poniatowskiego, pierwotnie może w warszawskiej Bibliotece Załuskich), a także "Męczeństwo św. Wojciecha" w katedrze na Wawelu. Warto zwrócić uwagę, że ta wersja imienia artysty jest w zasadzie polska i świadczy, że malarz przebywając za granicą od początku demonstrował swą polskość.

Bogata spuścizna artysty obejmuje jego dzieła zachowane głównie we Włoszech i w Polsce, wykonywane w Rzymie i Krakowie na zamówienie włoskich i polskich fundatorów. Mimo zróżnicowania stylistycznego Kuntze nie zszedł nigdy poniżej pewnego poziomu, jego twórczość utrzymywała przez cały czas wysoką klasę. Uczynilibyśmy mu za pewne pośmiertnie krzywdę stwierdzeniem, że nie był polskim artystą, mimo że trudno byłoby przyjąć, iż był reprezentantem polskiego malarstwa. Świadomie reprezentował jednak kraj, który uznał za swą ojczyznę i w XVIII wieku był jedynym malarzem związanym z Polską, którego twórczość może się mierzyć ze sztuką czołowych zachodnich ośrodków. Obraz "Śmierć Priama", z pierwszego, najlepszego okresu twórczości Tadeusza Kuntzego, należy do najbardziej przekonujących tego dowodów.

Od listopada dzieło jest prezentowane na Wawelu - w ostatniej sali w ciągu Prywatnych Apartamentów Królewskich, przy schodach senatorskich.



Informacje na temat obrazu i materiały prasowe:

1. Krakowski antykwariusz upolował w Rzymie Taddeo Polacco [Gazeta Wyborcza]

2. "Tadeusza Kuntzego „Śmierć Priama” Cenny nabytek Zamku Królewskiego" [Rzeczpospolita]

3. Biogram Tadeusza Kuntze / Taddeo Polacco [Wikipedia]

4. Nowy nabytek Zamku Królewskiego na Wawelu [wawel.krakow.pl]


       
CONNAISSEUR Kraków, Salon Dzieł Sztuki, Rynek Główny 11, Kraków
Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie całości lub części dokumentu dozwolone pod warunkiem podania źródła